«

»

دسامبر 01

مراقبت و محافظت از رفاقت و دوستی بین زوجین:

مراقبت و محافظت از رفاقت بین زوجین:

Man and woman using smart phones at table.

Man and woman using smart phones at table.

سلام جناب آقای محمدی نیا
من تعجب می کنم که چرا من و همسرم در اوایل ازدواج مثل دو تا رفیق بسیار صمیمی بودیم. تمام اسرارمان رو بهم می گفتیم. اصلا احساس تنهایی نمی کردیم اما الان بعد از گذشت فقط ۲ سال از ازدواجمان احساس می کنم خیلی از هم دور شده ایم. ما در اوایل ازدواجمان و ۴ سالی که قبل از ازدواج با هم دوست بودیم یه معنای واقعی دوست و رفیق یکدیگر بودیم.
دوست هایی واقعی که در هر شرایطی حامی و پشتیبان هم بودیم. با هم خوش بودیم می گفتیم میخندیدیم و بحث و مشاجره خیلی کمی داشتیم. همسرم میگفت تو بهترین دوست من هستی من هم متقابلا همین حس را داشتم اما الان نمیدانم که چرا دوستی و رفاقت ما از بین رفته است. ما بجای رفاقت گویی با هم می جنگیم. دائما سر مسائل مختلف زندگی با هم بحث و مشاجره می کنیم. رفاقت اول ازدواجمان از بین رفته است.
به نظر شما آیا اصلا این مطلب درست است که زن و شوهر باید با هم رفیق باشند؟ یا اینکه رابطه زن و شوهری با رابطه دوستی و رفاقت فرق می کند؟ یعنی اگر ما ازدواج نمی کردیم رفاقتمان حفظ می شد؟ اصلا زن و شوهر می توانند با هم رفیق باشند یا جمع شدن این دو تا با هم (رفاقت و ازدواج) امکان ناپذیر است؟ یعنی یا باید زن و شوهر باشیم و یا رفیق و دوستهای جون جونی؟
با تشکر. میم. الف. مالزی. کی ال.
سلام دوست خوبم!
هیچ چیز به اندازه دوستی و رفاقت قادر به حفظ یک ازدواج موفق نیست. این موضوع در پژوهشهای روانشناسان در دانشگاه دنور امریکا و اروپا اثبات شده است (برای ازدواجتان بجنگید. مارکمن و همکاران ۲۰۱۳). روانشناسان زوجین می گویند: ما در تحقیقات خود شگفت زده می شدیم وقتی که تمام اقشار مردم از کارگر و کارمند ساده گرفته تا رئیس و مدیر و وزیر و وکیل و استاد دانشگاه, چه مرد, چه زن, هر دو معتقدند و با شوق تمام میگویند:
” مهمترین هدف ما از ازدواج, داشتن یک دوست و رفیق خوب بوده است”
آنها ازدواج کرده اند تا بتوانند در زندگی یک دوست خوب داشته باشند. در حقیقت داشتن یک یار جانی و همنفس که ما با او راحت باشیم و بتوانیم هر چه میخواهیم دل تنگمان بگوید یک نیاز مشترک جهانی است.
بنابر این این سئوال شما که آیا ما اگر ازدواج کنیم نمی توانیم دوست و رفیق باشیم یا نه؟ اینست که نه تنها شما باید بعد از ازدواج دوست و رفیق باقی بمانید بلکه این مسئله یک ضرورت و از اهداف یک ازدواج است که منجر به یک ازدواج موفق می شود. پس باید با هم دوست باشید و زوجین موفق زوجینی هستند که قبل از اینکه با هم زن و شوهر باشند دوست و رفیق هستند.

A loving young couple out on date at a restaurant

A loving young couple out on date at a restaurant

اما بهتر است ابتدا ببینیم دوست یا رفیق کیست یا دوستی چیست؟

دوستی چیست. دوست کیست؟
وقتی از مردم این سئوال را می پرسیم آنها می گویند:
دوست کسی است که از تو پشتیبانی و حمایت می کند, با او میتوانید در باره مسائل مختلف صحبت کنید, دوست یک پناهگاه امن است, او یک همراه خوب در زندگی است. خلاصه اینکه یک دوست کسی است که شما میتوانید در کنارش ریلکس باشید, راحتید, گشودگی و باز بودن در بیان احساسات و عواطف خودتان با او دارید یعنی راحت می توانید در باره احساساتتان با او حرف بزنید. در کنار او احساس امنیت می کنید, او پذیرش زیادی دارد و احساسات شما چه خوب, چه بد مورد احترام اوست و پذیرفته می شود در نهایت دوست کسی است که می توانیم روی او حساب کنیم. در زندگی ما نقش سیب زمینی را ندارد. در گرفتاریها و سختی ها در کنار و حافظ اسرار ماست.
در واقع ما با دوست خودمان لحظات خوب و شیرینی داریم, با هم حرف میزنیم با کمترین میزان حالگیری و رفتار آزارنده حرفمان را میزنیم, به هم جوک میگوییم, خاطره تعریف می کنیم, عقاید و احساستمان را مطرح می کنیم.
تحقیقات نشان میدهد پشتیبانی و حمایت(Support), توجه و مراقبت (Care) و پذیرش (Acceptance) بین دو دوست سپر قدرتمندی است در برابر رنج و عذابها, سختی ها و فشارهای زندگی.
قدرتمندترین جنبه رفاقت, احساس عمیقِ صمیمیت با یکدیگر است. این بدین معناست که شما آنچه را که در قلبتان است آزادانه و بدون ترس از مورد قضاوت قرار گرفتن و بدون نگرانی از فاش شدن اسرارتان می توانید با کسی در میان بگذارید. از امیدها و آرزوها گرفته تا فشارها و مسئولیت ها و بارهای سنگین زندگی.
جالب اینجاست که این گفتگوها در خانمها بصورت چهره به چهره مطرح می شود و به اشتراک گذاشته می شود و در آقایان در حالی رخ می دهد که آنها در حال انجام کاری هستند.
حالا بد نیست بدانیم که چرا اکثر زوجین دوستان خوبی برای هم نیستند؟ چه موانعی بر سر رفاقت و دوستی آنها قرار دارد؟
موانع رفاقت و دوستی در بین زوجین:
۱- وقت نداریم:
ما همگی با کارهای روزمره خود بسیار درگیر و گرفتاریم. مسئولیتهای شغلی مان, نیازهای بچه ها, امور منزل, تعمیر و نگهداری وسایل منزل, پرداخت اجاره و قبض و درگیر شدن در دنیای اینترنت مثل فیسبوک, تلگرام, وایبر, واتساپ و…, شرکت در شوراها و انجمن اولیا و مربیان مدرسه و…دیگر وقتی برای ما نمی گذارد تا برای ازدواجمان هم وقت بگذاریم. کیست که با این همه مشغله بتواند برای ازدواجش هم وقت بگذارد؟
در حالیکه آنچه مهم است اینست که ما ارزشها را گم کرده ایم. وقتی همسر شما و رابطه اتان مهم است باید برایش وقت بگذارید. این یعنی تعهد در برابر همسرمان. دیروز مراجعی داشتم که با موضوع خیانتِ همسرش وارد دفتر مشاوره شد. ایشان از ۹ صبح تا ۱۲ شب کار می کرد. چون مسئولیتهای زیادی بر گُرده اش بود و باید کارها دقیق انجام میشد وگرنه باید به مسئولین بالاتر از خود جواب پس میداد. بنابراین وقتی برای همسرش نمی گذاشت اما وقتی همسرش بخاطر بی توجهی های زیاد به او خیانت کرد, یک سال است که به گفته خودش دیگر نمیتواند درست کار کند, با یک فکر آشفته و بهم ریخته به محل کارش می رود و عملکردش بشدت افت کرده است مضاف براینکه دیگر زندگی برایش هیچ لذتی ندارد و همه چیز تیره و تار شده است.
پدری که برای خانواده و فرزندانش وقت صرف نمی کرد دخترش از منزل با برداشتن تمام پولهای خانواده از گاوصندوق فرار کرده و حالا سه روز است که این پدر به کارخانه اش نرفته و سه روز است که نخوابیده و شبانه روز گریه می کند و سراسر شمال ایران را با ماشین بدنبال دخترش می گردد. بنابراین اگر ما الان برای همسر و فرزندمان وقت نگذاریم در آینده ای نزدیک صدها برابر باید وقت بگذاریم تا جبران مافات کند در حالیکه به این سادگی هم جبران نخواهد شد.
دوستی و رفاقت, هسته مرکزی یک ارتباط است اما در این دنیای پرمسئولیت و پرمشغله, متاسفانه در اولویتهای بعدی ما قرار گرفته است. بسیاری از زوجین در اوایل ازدواجشان برای یکدیگر وقت میگذاشتند و ساعتها با هم حرف میزدند اما به مرور زمان دیگر وقتی برای هم نمی گذارند. پس لازم است که زمانی را به یکدیگر اختصاص دهید.

۲- دومین مانع: ما دوست نیستیم بلکه ما فقط ازدواج کردیم:
تحقیقات استانلی و همکاران (۲۰۱۳) نشان میدهد که ۸۰% زوجین تازه داماد و عروس اظهار میدارند که ما بهترین دوستان یکدیگر هستیم. به همین ترتیب بسیاری از زوجین به روانشناسانِ زوجین می گویند که:
ما قبلا با همسرمان دوست بودیم اما الان دیگر نیستیم. انگار دوستی فقط مال اول ازدواج است و بعد از آن دیگر نمیتوان دوست بود و این یک عقیده اشتباه است. (That’s very mistaken belief).
بهترین و قویترین ازدواجها ازدواجهایی است که با گذشت زمان دوستی آنها عمیق و عمیقتر می شود. یعنی زوجینی که ۱۰ سال است ازدواج کرده اند باید از زوجینی که تازه ازدواج کرده اند رفاقتی محکمتر, عمیقتر, شیرینتر و عالیتری داشته باشند.
من تاکنون هزاران زوج را مشاوره کرده ام وقتی از زوجین موفق که از رضایت بالای برخوردارند می پرسیم که چه چیزی باعث رضایت و شادی و آرامش بالای شما در زندگی تان شده است با اینکه ده یا بیست سال از زندگی شما گذشته است بدون معطلی و هیچگونه شک و تردیدی می گویند: دوستی و رفاقت (Friendship)

3- ما مثل دو تا دوست با هم حرف نمی زنیم:
لحظه ای فکر کنید به دورانی که با هم رفیق بودید و از مصاحبت با هم لذت می بردید. چه قبل از ازدواج چه بعد از ازدواج.
در آن دوران رفاقت و دوستی چقدر بر سر اختلافات و تضادها با هم بحث می کردید؟ خوب طبیعی است. شرط می بندم که می گویید: نه خیلی زیاد. دوستان ما کسانی نیستند که ما دائما با آنها بر سر مسائل مختلف بحث کنیم. دو تا رفیق وقتی به هم میرسند بیشتر از اینکه حال یکدیگر را بگیرند و از هم انتقاد کنند از وجود هم لذت می برند. با شوخی ها, خنده ها, بیان احساسات و عواطف خود به یکدیگر, حمایت از هم, پشتیبانی از یکدیگر بهنگام سختی ها و مشکلات مالی و غیر مالی و…

Portrait Of A Funny Couple
دوستان, در باره ورزش, مسائل معنوی, سیاست, فلسفه زندگی, رویاها و آرزوهایشان در آینده و افکاری که هر کدام از آنها دارند. اما زوجین در باره چه چیزهایی با هم صحبت می کنند؟ متاسفانه زوجین بجای لذت بردن از گفتگو با یکدیگر بیشتر درباره مشکلات با هم حرف می زنند. مشکلات بچه ها, مشکلات مالی و درآمد کم, مشکلات خرابی ماشین و خانه و خرابی اینترنت و وسایل منزل و کار, نگرانی در مورد اعضای خانواده پدری یا مادری خود, مشکلاتی که با همسایه دارند و…
کلا گفتگوها بر سر مشکلات و بدبختیهاست. به قولی خوشیمان برای دیگران است اما درد و مرضمان برای همسرمان.
خوب طبیعی است که ما با طرح این مسائل و مشکلات و اینگونه حرفها, زوجین بجای لذت بردن از با هم بودن بدنبال راه حل های ممکن هستند و نتیجه اینست که اکثر لحظات ما به مسائل و مشکلات زندگی و یافتن راه حلهایی که بتواند به حل این مسائل کمک کند سپری می شود.

۴- تضادها مهمترین مانع دوستی:
طبق تحقیقات مهمترین مانع دوستی و رفاقت تضادهایی است که بین زوجی رخ میدهد. وقتی شما از دست همسرتان عصبانی می شوید گویا دیواری بین شما بوجود می آید. بنابراین بهترین راه اینست که بجای حالتهای دفاعی مثل دو تا دوست با هم حرف بزنید. یعنی دست از طرح مسائل و مشکلات با هم بردارید. بجای مشکلات, در باره چیزهایی با هم حرف بزنید که برای هر دو لذتبخش است. خوب شاید بگویید که پس ما چه زمانی در باره مشکلات زندگی با هم حرف بزنیم؟
پاسخ اینست که شما باید یک زمان مشخصی را اختصاص دهید به مشکلات که فقط و فقط در باره مشکلات, آن هم با رعایت قوانین مدیریت تضاد با هم حرف بزنید نه اینکه مشکلات را در لحظه به لحظه زندگی پخش کنید. عروس و دامادی می گفتند ما ماه عسل رفته بودیم اما متاسفانه در ماه عسل چنان بحثی بر سر یکی از مشکلاتمان کردیم که با عصبانیت و قهر به منزل برگشتیم. البته ما در باره مدیریت تضاد یا Conflict Manegement قبلا در مجله کیوسک با هم حرف زده ایم.

پیشنهاداتی برای بهبود و تقویت دوستی و رفاقت:

۱- زمانی را به با هم بودن اختصاص دهید:
هر چند عالیست که زوجین با هم رفیق باشند اما بد نیست که زمانی را فقط و فقط به لحظات دوستی و رفاقت اختصاص دهند. البته اکثر ما بخاطر اشتغال زیاد میگوییم وقت نداریم که لحظاتی را به رفاقت و دوستیمان اختصاص دهیم اما توصیه متخصصان براینست که زوجین باید لحظاتی را به هم اختصاص دهند. مثلا:
بچه ها را پیش دوست و همسایه یا پدر بزرگ و مادربزرگ بگذارید و با هم به یک مسافرت کوتاهِ یکی دوروزه بروید, و یا بگویید هر شب با هم پارک میرویم و می دویم اما هیچ بحث و مشاجره ای نداریم. فقط لذت میبریم. یا امشب با هم قدم میزنیم, رستوران میرویم, جیم میرویم و…

۲- تلاش نکنید که مشکلی را حل کنید:
وقتی برنامه ای را برای با هم بودن تنظیم کردید قول و قرار می گذارید که فقط از این لحظات لذت میبرید و کسی حق ندارد مشکلی را مطرح کند, انتقاد کند, ایراد بگیرد و حالگیری کند. اینها لحظات رفاقت هستند. لحظاتی که باید از آنها مراقبت و محافظت کرد و اجازه نداد تا تضادها و درگیریها و اختلافات وارد جریان دوستی و رفاقت ما بشود.

۳- خبرهای خوب را با همسرتان به اشتراک بگذارید:
وقتی خبر خوبی در باره حقوق و درآمد, موفقیتهایتان, خبرهای خوب اجتماعی-سیاسی, موفقیت فرزندانتان, شیرین کاریها و کارهای خوب فرزندتان, خواندن یک داستان, حکایت, شنیدن و خواند یک جوک با مزه و دیدن یک یا کاریکاتور خوب و.. بلافاصله اولین فردی که آنها را به اشتراک میگذارید همسرتان باشد. درست مثل دوران دوستی و رفاقتتان.

۴- مثل یک دوست گوش کنید:
دوستان خوب با کمترین حالتِ دفاعی, به یکدیگر گوش میدهند.شما نباید خیلی حساس باشید به اینکه همسرتان احساسات ناراحت کننده ای را در باره شما یا خانواده تان یا دیگران مطرح می کند. مسائلی که ممکن است شما را برنجاند و یا ناراحت کند. اگر به دو دوست نگاه کنید آنها به هنگام طرح احساساتشان, خیلی از هم نمیرنجند و ناراحت نمی شوند. آنها با دلی دریایی به حرفهای هم گوش می کنند و با یکدیگر برخورد می کنند. میگویند راحت باش رفیق. من سنگ صبورت هستم.
هر چه میخواهد دل تنگت بگو — هیچ ترتیبی و آدابی مجوی
من اینجا هستم در کنار تو. راحت راحت راحت باش. حتی اگر با فحش دادن به من راحت می شوی اشکالی نداره بگو خالی بشی. آنها در این لحظات پر درد و رنج هیچ قضاوتی نمی کنند فقط شنونده خوبی هستند و سعی می کنند به دوستشان کمک کنند. همین.
بیل کافین (Bill Coffin) از پژوهشگران در باره زوجین (همسران نظامیان امریکایی) در ارتش آمریکا میگوید:
یک دوست کسی است که وقتی شما را می بیند خوشحال می شود و هیچ پلن و برنامه ای برای تغییر و بهبود شما ندارد.
شما میتوانید هر دو ریلکس و آرام باشید و از با هم بودن لذت ببرید.
۵- از همسرتان حمایت عاطفی کنید:
شما میتوانید با همسرتان در باره احساسات, عقاید, رویاها, امیدها و آرزوها و اهدافتان صحبت کنید بدون اینکه در دیگری ترس از تکذیب شدن یا تضاد داشته باشید و این نیاز به کمی هشیاری, دقت و توجه دارد. به همسرتان کمک فکری و عاطفی کنید که چطور میتواند به اهدافش برسد. مخالفت نکنید, دست از سرزنش و توبیخ همسرتان بردارید تا بتوانید برای او رفیق خوبی باشید. او بیشتر نیاز به حمایت عاطفی و مُشوّق دارد تا یک منتقد سرسخت.
موفق و پایدار باشید
ارادتمند شما
محمدی نیا (معین)
مسئول مرکز مشاوره خانواده و روانشناسی معین – مالزی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

می‌توانید از این تگ‌های اچ‌تی‌ام‌ال استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>